Wacht niet tot later

‘Wat is het grootste probleem van de mensheid?’, vroeg de boeddhistische monnik U Nandamala uit Myanmar. Aarzelend kwamen de antwoorden op gang: ‘Onwetendheid, ziekte, lijden, geweld...’ ‘We zijn op weg naar het kerkhof’, zei hij stralend. ‘Of je wilt of niet. Pats, boem! Dit is voor ons mensen het grootste probleem. Het leven is onzeker, maar de dood is zeker.’

De Boeddha zegt: ‘Als je doodgaat houdt dít leven op: aarde gaat terug naar aarde, vuur naar vuur, water naar water en lucht naar lucht. Maar als je kamma niet afgewerkt is, begint het hele proces weer opnieuw. Als je daarentegen niet meer vastzit aan geld en goed, aan je lichaam, je gevoelens, niet meer gehecht bent aan je denken en je verlangens, dan ben je echt helemaal vrij. Dan ben je in nibbana: daar waar geen dood, geen verdriet, geen gejammer meer is.’

Wees dus wijs, wacht niet tot later. Loop over het kerkhof en zie waar je naar op weg bent, kijk wat je kunt meenemen. Herinner je het volksgezegde ‘een doodshemd heeft geen zakken’. Wat kun je vasthouden? Begin te delen, wees niet bang om goed te zijn, laat alle begrenzingen achter je, wees niet bezorgd om iets en hou niet vast aan iemand, noch aan lijden, noch aan leven. Dan zal geen kerkhof je meer deren, dan ben je een gelukkig mens, nu al, vandaag, hier.

Jotika Hermsen (1932-2026)